skip to Main Content

Op 26 november 2019 hebben we tezamen met het WTC Leeuwarden een lezing voor onze leden georganiseerd van Rob de Wijk, auteur van het boek De Nieuwe Wereldorde – hoe China sluipenderwijs de macht overneemt.

China is in rap tempo op weg de dominante wereldmacht te worden. Het is volgens Rob de Wijk niet zeker dat het Aziatische land daarin slaagt. Hoe dan ook, de economische ontwikkeling van China zal in belangrijke mate de toekomstige mondiale orde bepalen. “Want de wereldeconomie heeft ook een probleem als de groeistrategie van China mislukt.”

In zijn boek ‘De Nieuwe Wereldorde’ gaat De Wijk in op het scenario dat China sluipenderwijs de macht naar zich toetrekt. Dat proces is in volle gang en leidt ertoe dat de Chinese invloed in onder andere Europa langzaam maar zeker toeneemt. Daarmee wil het land zijn plek als grootste beschaving in de wereld herstellen, zegt De Wijk. “Rond 1850 raakte China zijn dominantie kwijt, het was het begin van de eeuw van vernedering.”
Onder Mao, die in 1949 aan de macht kwam, begon een groeiproces waarop het China van Xi Jinping met zijn staatskapitalisme voortborduurt. Motor is een groot gevoel van eigenwaarde. Daarmee is het land hard op weg in zijn ambitie om in 2049 de sterkste economie ter wereld te zijn.

China transformeert in de woorden van De Wijk zijn economie van high speed naar high quality. Ze zijn hard bezig om de beste te worden in de huidige (vierde) industriële revolutie, met 5G en kunstmatige intelligentie als speerpunten. “Het land dat daarin kampioen wordt, bepaalt de wereldorde.”
De concerns Huawei en ZTE zijn al klaar om onmisbaar te worden in de internationale uitrol van het 5G-netwerk. Je moet je naar de mening van De Wijk afvragen of je moet toelaten dat China zo een hoofdrol gaat spelen in deze toekomstige ruggengraat van de wereldeconomie. Want het is met China nooit waardevrij. In het land geldt sterk voor wat hoort wat’. “Zaken doen met China wordt rauwer.”

Westerse ondernemers moeten erop bedacht zijn dat Chinese partners anders zaken doen. De Wijk: “Ze redeneren niet zoals wij lineair, maar meer vanuit dynamiek. Daarbij kijkt de overheid altijd mee. Bij zeven op de tien bedrijven zit een overheidscommissaris. Alles heeft een politieke dimensie.”
Door de baas te worden in de 5G-technologie wil het land zijn invloed uitbreiden waar het kan. De verleiding voor andere landen om met Huawei of ZTE in zee te gaan is groot, omdat die hun diensten goedkoop kunnen aanbieden. Dankzij de grote Chinese thuismarkt hebben deze concerns een schaalvoordeel, waardoor ze tegen dumpprijzen werken.
In welke mate China heer en meester wordt in de 5G-toekomst valt nog te bezien, maar in de fysieke infrastructuur is de Chinese dominantie in toenemende mate al realiteit. De Nieuwe Zijderoutes (Belt and Road Initiative) zijn volgens De Wijk in feite niets minder dan economische corridors waarin China bezig is zich onmisbaar te maken.

Concreet voorbeeld is de aanleg van een 41 kilometer lange snelweg in Montenegro. Het arme Oost-Europese land had zich financieel aan het project vertild en sloot een lening af bij een Chinese bank. Op die manier is Beijing in de positie om iets terug te vragen en dat kan van pas komen in het streven naar een Chinese marinehaven in het land aan de Adriatische Zee.

Zo krijgt China in veel landen een voet tussen deur. Dat doen ze briljant, zegt De Wijk. Op deze manier zetten ze de Europese samenwerking onder druk. “China koopt loyaliteit, wat in Brussel niet zonder gevolgen blijft.” Onder andere Griekenland, Hongarije en Servië zijn gevoelig voor Chinese invloed. Om daar paal en perk aan de stellen, bepleit De Wijk uitbreiding van de EU met landen in de westelijke Balkan. “Weigeren die landen toe te laten (wat Nederland bepleit), is het domste dat Europa kan doen.”
Met de Nederlandse China-strategie, die mei dit jaar naar buiten kwam, is Den Haag er nog lang niet. De Wijk heeft adviezen voor dit stuk gegeven, maar van het resultaat is hij niet onder de indruk. Volgens De Wijk heeft Europa kansen om met zijn agrarische sector een tegenwicht te bieden. “Chinezen maken 20 procent van de wereldbevolking uit, maar het land bezit maar 9 procent van de landbouwgrond.

Verder moet Europa vasthouden aan de Atlantische samenwerking, hoe ingewikkeld dat nu ook is met Trump in het Witte Huis. Voorlopig is de VS nog de sterkste economie ter wereld, ook al is de Amerikaanse markt met 325 miljoen burgers veel kleiner dan die van China met 1,4 miljard consumenten die steeds meer kunnen besteden.

Bijeenkomst gehouden in samenwerking met WTC Leeuwarden en mede mogelijk gemaakt door: Accon AVM, Atradius, Kamer van Koophandel en de Rabobank.

Back To Top